Podejście humanistyczne w psychoterapii

exit-498428_1280

Nurt psychologii humanistycznej pojawił się w l. 40-tych XX w., nadając przełom w psychologii w zakresie myślenia o człowieku, twierdząc, że osadzenie istoty ludzkiej, jako zniewolonej przez popędy i sytuacje bodźcowe, upraszcza jej istotę.  Nurt ten był więc opozycją dla psychoanalizy oraz behawioryzmu. Do przedstawicieli psychologii humanistycznej zalicza się m.in. Rogers, Perls, Laing, Maslow, Lowen, Janov.

Terapia humanistyczna, stawia w centrum zainteresowania “człowieczeństwo” jednostki ludzkiej i niepowtarzalność jej egzystencji. Jej założenie „człowiek jest z natury dobry” ujmuje człowieka, jako posiadającego wolną wolę i dążącego do samorozwoju, który może świadomie zmieniać swoje swoje zachowania, za które ponosi odpowiedzialność. To człowiek ustala własny system wartości i realizuje swoje możliwości i – co dla terapii istotne – posiada wrodzoną zdolność do samoleczenia. W procesie samorealizacji najważniejszą rolę odgrywa samoświadomość i podejmowanie autonomicznych decyzji. Terapia jest więc skoncentrowana na rozwoju klienta.

Terapii proponowanych w ramach podejścia humanistycznego jest wiele i różnią się one między sobą, zawsze jednak mają na celu pogłębianie „świadomości” klienta. Podejście humanistyczno-egzystencjalne związane jest dodatkowo z poczuciem sensu życia, wolnością, śmiercią, izolacją. Oprócz tych trosk, człowiekowi towarzyszą także konflikty egzystencjalne, sprzeczne pragnienia, a także lęki, które utrudniają mu funkcjonowanie. Jednym z bardziej popularnych nurtów terapii humanistyczno-egzystencjalnej jest Terapia Gestalt, której twórcą był F. Perls. Ma ona charakter terapii wglądowej, służącej pacjentowi do lepszego rozumienia emocji, które nim kierują. Jednak Gestalt kładzie silny nacisk na doświadczanie „tu i teraz” – własnych emocji, sygnałów płynących z ciała itd., stąd terapia Gestalt ma również charakter terapii doświadczeniowej.

Główną zasadą terapii humanistycznej jest stworzenie klimatu bezwarunkowej akceptacji klienta. Terapeuta okazuje empatię i zrozumienie dla klienta, pełniąc rolę osoby wspierającej. Najistotniejszym elementem terapii jest wgląd klienta w samego siebie. Praca terapeutyczna skupia się głównie na “ tu i teraz”, na obecnych decyzjach i działaniach klienta, na jego sytuacji takiej, jak jest przez niego postrzegana, na realizacji zasady zgodności „Ja” z doświadczeniem.